Związek Wypędzonych - wyszedł "z tarczą" czy "na tarczy" ze sporu o miejsce dla Eriki Steinbach w fundacji "Ucieczka-Wypędzenie-Pojednanie"? Opinie są sprzeczne - o postanowieniach kompromisu na niemcy-online.pl można przeczytać tutaj, tu natomiast fragmenty sporu jaki przetoczył się w ostatnich dniach w sprawie ugody ze Steinbach.

Anna Kwiatkowska-Drożdż - ekspert Ośrodka Studiów Wschodnich

Erika Steinbach doprowadziła do korzystnych dla Związku Wypędzonych (BdV) zmian ustawy o Fundacji „Ucieczka-Wypędzenie-Pojednanie”. Nowelizacja będzie dotyczyć m.in. rozszerzenia składu rady fundacji oraz uprawnień do powoływania członków jej władz. W zamian Erika Steinbach zrezygnuje z ubiegania się o miejsce w radzie.

Mimo że nominacji Steinbach od początku sprzeciwiały się SPD, Partia Zielonych, Partia Lewicy i FDP w Niemczech usiłuje się bagatelizować wewnątrzniemiecki wymiar konfliktu, a negocjacje w tej sprawie przedstawiać jako efekt nacisków z Polski. Kompromis jest wynikiem negocjacji władz BdV oraz frakcji parlamentarnych chadeków i liberałów i spotkał się z krytyką opozycji.

Według ustaleń pomiędzy stronami, rząd zostanie pozbawiony wpływu na nominację kandydatów do władz fundacji na rzecz Bundestagu, liczba członków rady wzrośnie z 13 do 21, a BdV będzie reprezentowany przez 6 osób, a nie jak dotychczas przez 3. Dodatkowe miejsca we władzach uzyskali też przedstawiciele Bundestagu, kościołów i Centralnej Rady Żydów.

Spełnione zostały również kolejne warunki BdV, czyli powiększenie powierzchni wystawienniczej oraz włączenie do zbiorów planowanego muzeum akt z archiwów funduszu wypłacającego zapomogi dla tzw. wypędzonych. Nie zgodzono się natomiast na postulat usamodzielnienia fundacji i będzie ona nadal podlegać Niemieckiemu Muzeum Historycznemu.

Jeśli decyzje rady nadal będą podejmowane zwykłą większością głosów, to zmiany dotyczące liczby jej członków nie będą tak znaczące. Bardziej istotne jest przyznanie przez rząd RFN, że to Związek Wypędzonych jest głównym przedstawicielem strony niemieckiej w kwestiach upamiętniania ucieczek i wysiedleń. Niejednokrotnie jawnie wroga postawa BdV m.in. wobec Polski utrudni wypełnienie celu zapisanego w dotychczasowej ustawie o fundacji tj. „upamiętnienie w duchu pojednania ucieczki i wypędzenia w XX wieku”.

==============

Więcej tekstów tej autorki znajdziesz na stronie Ośrodka Studiów Wschodnich 

Niemieckie media bardzo żywo interesowały się wyborami prezydenckimi na Ukrainie. Zainteresowanie przejawiało się nie tylko ilością publikacji czy informacji telewizyjnych na ten temat. Zwracano uwagę przede wszystkim na przebieg kampanii wyborczej i tego, co nastąpiło po niej.

Krzysztof Tokarz (doktor nauk społecznych, niemcoznawca)  

Konserwatywny dziennik Frankfurter Allgemeine Zeitung napisał, że Julia Tymoszenko nie chce uznać swojej przegranej i nie zdobyła się na pogratulowanie zwycięstwa swojemu konkurentowi Wiktorowi Janukowiczowi. Przyszłego prezydenta FAZ nazywa pochodzącym z rosyjskojęzycznego wschodu Ukrainy politykiem. Niemiecki czytelnik ma więc jasny sygnał co to za „rodzaj Ukraińca”. 

Cytowany przez gazetę, deputowany Bloku Juli Tymoszenko, Stepan Kurpil powiedział, że „premier Ukrainy“ nosi się z zamiarem zaskarżenia wyników wyborów z powodu fałszerstw, jakich rzekomo miał się dopuszczać sztab Janukowicza na wschodzie Ukrainy. Dla przypomnienia, Janukowicz otrzymał 48,95 procent głosów a Tymoszenko tylko 45,47.

Sama Julia Tymoszenko przedstawiała się jako „proeuropejsko” i „prozachodnio” nastawiony przywódca kraju. Jednak, co podkreślali eksperci w trakcie konferencji zorganizowanej zaraz po wyborach w Warszawie przez Instytut Spraw Publicznych – to tylko retoryka i autoprezentacja. Tymoszenko owszem prezentowała werbalnie postawę prozachodnią, ale praktyka polityczna pokazywała coś dokładnie odwrotnego. Wiele decyzji, które jako szef rządu w Kijowie podejmowała, w praktyce zbliżały ją bardziej do Moskwy niż do Brukseli.

Oskar Lafontaine – znany niemiecki polityk ma raka. Zapowiedział swoją rezygnację z kierowania niemiecką Die Linke. Lafontaine dość niespodziewanie oznajmił światu, że rezygnuje nie tylko z przewodzenia Lewicy oraz również z mandatu posła do Bundestagu.

Krzysztof Tokarz

Lafontaine zamierza wrócić do rodzinnego kraju Saary.  Tę decyzję podjąłem wyłącznie ze względu na stan zdrowia - powiedział.

Ale „zmartwychwstanie” i powrót kiedy wszystkim wydaje się to już niemożliwe – to specjalność Oskara Lafontaine'a. Udowodnił to już 19 lat temu na wiecu w Kolonii, kiedy chora psychicznie kobieta wbiła mu nóż w szyję. Ówczesny kandydat SPD na kanclerza walczył o życie. Ale szybko wrócił na wiece i spotkania z wyborcami. Lafontaine kanclerzem nigdy nie został. Wolał ustąpić miejsca partyjnemu koledze Gerhardowi Schröderowi.

Lafontaine pochodzi z kraju Saary.  W latach 70.  zaczynał jako lokalny polityk, burmistrz Saarbrücken. Został dzięki swojej charyzmie i upartości premierem landu. Zresztą kierował niemieckim krajem związkowym aż 14 lat.  Fama nawet  głosiła, że „był ukochanym wnukiem Willy'ego Brandta”.

W 1995 r., kiedy „czerwony Oskar” stanął na czele niemieckich socjaldemokratów wydawało się, że nic nie jest w stanie oddzielić Lafontaina od partii a partii o niego. Trzy lata później: Oskar Lafontaine mógł zostać kandydatem na kanclerza. Jednak nim nie został. Walnie przyczynił się do zwycięstwa Schrödera.

Lafontaine jest dobrym mówcą, umie zjednać sobie tłumy zwolenników. To on potrafił połączyć frakcje i zjednoczyć SPD wokół swojej osoby, umiał zmobilizować elektorat, aby umożliwić socjaldemokratom powrót do władzy. Jednak nie zagrzał długo miejsca w rządzie swojego socjaldemokratycznego kolegi.

Odszedł z rządu Gerharda Schrödera, ale do dziś nie ma pewności dlaczego. Nie wytrzymał „bycia tym drugim”, chociaż oficjalna wersja głosiła, że był przeciwnikiem udziału Bundeswehry w wojnie na Bałkanach. Odejście z rządu, a nawet z SPD nie zakończyło jego kariery.  Na łamach jednego z najbardziej poczytnych niemieckich dzienników bezlitośnie łajał dawnych kolegów z SPD.

Lafontaine politycznie zmartwychwstał jeszcze w 2005. Powołał nieznaną nikomu małą partyjkę, a następnie doprowadził do połączenia z na listach wyborczych z partią postkomunistów z byłej NRD. Taka strategia na pewno nie przypadła do gustu jego byłym kolegom z niemieckiej socjaldemokracji. Trochę jak kiedyś Leszek Miller, ale Lafontaine okazał się być bardziej skuteczny w działaniu niż polski były premier.

Lafontaine nie próżnował. Skrzyknął wokół siebie przegranych zjednoczenia, emerytów, ludzi odrzuconych przez wielkie niemieckie partie. Dołączył  lewicową młodzież, bezrobotnych, ale i przegranych przez cięcia socjalne. Ale również nie zapomniał o części klasy średniej. Nie wzgardził elektoratem Zielonych.

Do programu wprowadził sporo punktów dotyczących ochrony środowiska. Jednak miał pewien problem. Większość jego elektoratu mieszka w byłej NRD. Niemcy z Zachodu nie chcieli głosować na lewicowe ugrupowanie, mając na uwadze, że PDS jest córką partii Honeckera. Ale to właśnie Lafontaine zaciera obraz i zamazuje ten podział na wschód i zachód.

Nieważne, że postulaty jego partii są mało realne do spełnienia. Nieważne, że to w zasadzie życzenia niż realne. Lafontaine walczy, jak sam mówi, o przywrócenie sprawiedliwości społecznej. No, ale o siebie też się zatroszczył. Jak na lewicowego, nawet skrajnie polityka „przystało” mieszka w luksusowej willi i jeździ drogim ekskluzywnym autem.

Czas pokaże czy to rzeczywisty koniec Czerwonego Oskara w polityce, a może tylko zabieg taktyczny i on znów powróci na scenę, jak już wiele razy bywało?

Czy premiera Tuska można ustawić w jednym szeregu z Winstonem Churchillem, Robertem Schumanem i Konradem Adenauerem? Pozytywną odpowiedź na to pytanie dała kapituła Nagrody Karola, która zdecydowała o jej przyznaniu w tym roku właśnie premierowi polskiego rządu umieszczając go w ten sposób w niezwykle szacownym gronie. Tutaj pisaliśmy o wydarzeniu. Poniżej szersza perspektywa na samą nagrodę.

Michał Matlak

Nagroda została stworzona w roku 1950 na fali niemieckiego powrotu na łono Europy po zakończeniu II wojny światowej. Jeden z jej inicjatorów Kurt Pfeiffer tak wyjaśnił założenia przyświecające wyróżnieniu: Nagroda Karola jest skierowana w przyszłość, zawiera w sobie pewne zobowiązanie – o najwyższym ładunku etycznym. Jej celem jest wspieranie dobrowolnego jednoczenia się narodów europejskich, aby wspólnie bronić najważniejszych ziemskich wartości: wolności, człowieczeństwa i pokoju, niesienia pomocy prześladowanym i cierpiącym narodom, a także by zapewnić przyszłość naszym wnukom i dzieciom. Miasto Akwizgran (czyli niem. Aachen) wybrało na patrona swej nagrody Karola Wielkiego nieprzypadkowo. Zdaniem prof. Krzysztofa Pomiana, autora książki „Europa i jej narody” to właśnie za jego rządów możemy mówić o pierwszym europejskim zjednoczeniu, które opierało się na potrójnym nawróceniu barbarzyńców dokonanym poprzez przyjęcie przez nich chrztu, naukę łaciny oraz sztuki pisania. Państwo Karola przetrwało krótko, jednakże karolińska idea zjednoczenia Europy przez ponad tysiąc lat zapładniała umysły europejskich polityków od Ottona I po Roberta Schumana.

Nagroda Karola od początku istnienia nosi w sobie niezwykle silny element polityczny – jej kapituła nie obawia się wyrazistych sądów. Z tej przyczyny w latach 60. wyróżniony został Edward Heath który kierował negocjacjami z Wspólnotą Europejską ze strony brytyjskiej. Tę nagrodę można interpretować jako głos Kapituły w sporze wewnątrz Wspólnoty o przystąpienie do niej Wielkiej Brytanii (które w owym czasie zablokowała Francja).