"Kapuściński Non-fiction" to pośmiertna biografia króla polskiego reportażu. Biografia, wokół której jeszcze przed ukazaniem wybuchł skandal, a Alicja Kapuścińska, żona zmarłego przed trzema laty pisarz,a wynajęła kancelarię prawną, by zapobiec publikacji książki. To się nie udało - od środy, 3 marca, książka jest już na półkach księgarń. Mimo, że nikt jeszcze książki nie przeczytał, to wielu ma o niej wyrobione zdanie, takie opinie mają także niemieccy publicyści.

Tomasz Sikora 

Jak pisze polski korespondent Die Welt  Gerhard Gnauck w Polsce trwa ożywiona debata na temat biografii autorstwa Artura Domosławskiego. Jednak Gnauck kładzie nacisk na problem "wierności prawdzie" w prozie Kapuścińskiego, a nie na to, o co spierają się Polacy. Domosławski przede wszystkim w biografi obala spiżowy rys Kapuścińskiego, pokazuje jego problematyczne życie prywatne, relacje - czasem zbyt bliskie - ze Służbą Bezpieczeństwa. Tymczasem Gnauck skupia się na prawdziwości i fikcyjności reportaży. Jak wyjaśnia niemiecki dziennikarz: Kapuściński miał problem z prawdą, ale nie z wiarą w system. Twórca >Hebanu< nie wierzył w "obiektywne dziennikarstwo", był członkiem partii, stał po stronie marksistowskich ruchów wolnościowych i obnażał "mordę kapitalizmu", jaki zobaczył w krajach trzeciego świata.

Jak wyjaśnia Gnauck, Kapuściński jako niezależny obserwator, ale jednak z "legitymacją partyjną", uznawał za swój osobisty obowiązek autocenzurowanie własnych tekstów. Przykład: gdy w 1975 roku, jako jedyny dziennikarz na świecie, zdobył informację o obecności kubańskich żołnierzy w angolskiej dżungli, nie wysłał tej wiadomości. Nie chciał sprowokować interwencji sympatyzujących z Portugalczykami sił zachodu. 

Süddeutsche Zeitung także narzeka na "prawdomówność" Kapuścińskiego, choć wskazuje inne powody zabawy z fikcją: Autor, który w łaknącej nagród i wyróżnień Polsce, uważany był za dziennikarza stulecia, stale przekraczał granice między reportażem a literaturą. Także Frankfurter Allgemeine Zeitung narzeka, powołując się na książkę Artura Domosławskiego, że Ryszard Kapuściński, z jednej strony mistrzowsko żonglował gatunkami i stylami, ale też uprawiał żonglerkę faktami.

Der Spiegel  pisze przewrotnie: spotkał Che Guevarę, w Kongo skazano go na śmierć przez rozstrzelanie - a może jednak nie? Nowa biografia porysuje spiżowy dotąd pomnik legendy reportażu Ryszarda Kapuścińskiego. Tym samym wywołuje ostrą debatę w Polsce. Zanim jeszcze wydawca "Świat Książki" rozesłał egzemplarze recenzenckie, było pewne, że będzie to bestseller.  

A jak to było z Che Guevarą? Do Ameryki Południowej według Domosławskiego po raz pierwszy Kapuściński pojechał już po śmierci rewolucjonisty. Ale legenda o spotkaniu z kubańskim rewolucjonistą to nie wina Kapuścińskiego - jak tłumaczy Spiegel - ale zagranicznego wydawcy książki, który umieścił takową informację na obwolucie jednego z wydań. Sam Kapuściński ostrzegał, że to nieprawda. A zatem może należałoby rozszerzyć pytanie i winowajców "fikcji u Kapuścińskiego" szukać wśród wydawców, kolegów po piórze i czytelników? Może wszyscy powinniśmy uderzyć sie w pierś - pyta dobitnie niemiecki tygodnik.

Szwajcarski autor i tłumacz Martin Pollack obwieszcza, że on sam nie przetłumaczy na niemiecki nowej biografii Ryszarda Kapuścińskiego. Pollacka w Neue Zuericher Zeitung drażni ton książki - choć, dodajmy, jej nie przeczytał, bo nie było jeszcze egzemplarzy recenzenckich. Nie przeszkadzają mi bolesne odkrycia, które biograf poczynił, nie chodzi mi o publikacjie stalinowskiej, w duchu socrealistycznej, poezji autorstwa Kapuścińskiego, nie drażnią mnie słabości reportażysty, które na światło dzienne wystawia Domosławski. 

Dalej tłumaczy: Nawet uznaję za dobre, że te, dotychczas nieznane strony reportera, pozna społeczeństwo. Przeszkadza mi sposób prowadzenia dyskusji o przeszłości, jaki teraz króluje. Taką debatę należy prowadzić cicho i rozważnie, bez zajadłości i spekulacji, które sugerują obmawianemu najgorsze przewiny. A dokładnie taki rodzaj debaty wywołuje i prowadzi swoją książką Domosławski.

Ledwo zaczęli, a już skończyli. Tak w skrócie można skomentować protest pilotów największego towarzystwa lotniczego w Europie. W poniedziałek na niemcy-online pisaliśmy o początku chaosu na niebie naszego kontynentu, a tymczasem prawdziwej burzy nie było. Spadł jedynie drobny deszcz. Dziś już wszystko jest suche.

Alicja Kuropatwa

Związek pilotów samolotów pasażerskich i inżynierów lotu – Cockpit (niem. Vereinigung Cockpit e.V.) zapowiedział największy w historii strajk. Miał on trwać cztery dni – od 22 do 26 lutego 2010r. W całych Niemczech zostały zorganizowane dodatkowe połączenia innymi liniami samolotowymi, jak również Deutsche Bahn zaoferował poszerzony rozkład swoich usług.